مضرات مشروبات الکلی

بعضی از مردم در هنگام بروز استرس، برای کسب آرامش و یا فرار از مشکل، اقدام به مصرف الکل میکنند. وقتی برای مقابله با استرس، الکل مصرف شود، به مرور زمان منجر به زیاده روی در مصرف و اعتیاد میگردد. امروزه حدود صد میلیون آمریکایی، مقدار کمی از کالری مورد نیاز خود را با نوشیدن مشروبات الکلی تأمین میکنند. چون الکل ایجاد کالری میکند، اما نمیتواند ویتامینها و مواد معدنی مورد نیاز بدن را تأمین نماید علاوه بر اینکه مشروبات الکلی عقل انسان را به مرور زمان رو به کهولت میبرد و به این دلیل یک غذای ضد غذا نامیده میشود. به علاوه با مصرف الکل، مصرف غذاهای کالری زا کاهش یافته، بدن از چندین ماده مغذی خالی شده ونیاز اضافی به سائر مواد مغذی پدید می آید.
برخلاف سائر مواد مغذی انرزی زا (پروتئین، قند و چربی) الکل فقط به عنوان یک ماده سوختنی توسط سلولهای کبدی بکار میرود. به طور طبیعی کبد چربیها را میسوزاند. وقتی الکل مصرف میشود چربیها نمیسوزند بلکه در کبد ذخره شده و یا وارد خون میگردد. در تیجه چربیهای بالقوه زیان آور در دستگاه گردش خون افزایش می یابد یا احتمال آسیب کبدی وجود دارد. مصرف الکل میتواند موجب بالا رفتن فشار خون، وارد شدن آسیب به عضلات قلب و سیروز و هپاتیت کبدی گردد. الکل میتواند خطر ابتلا به سرطان دهان، حلق و مری را افزایش داده و باعث آسیب زدن به دیواره معده و روده گردد. آسیب وارده به معده و روده میتواند در نهایت موجب تضعیف جذب قدرت مواد مغذی توسط بدن شود.
اگر به دلیل کالری زایی الکل مصرف غذا کاهش یابد، سوء تغذیه نتیجه خواهد شد. مصرف الکل نوعی سرحالی و نشاط در فرد ایجاد میکند که اشتها و میل به غذا را در فرد کاهش میدهد.
با تداوم مصرف الکل سلولها کبد دیگر قادر به استفاده از ویتامین D نیستند در حالی که این ویتامین برای سلامتی استخوانها، دندانها و برای تولید چندین هورمون ضروری میباشد. لذا مصرف لکل بر فرآیندهای داخلی بدن تأثیر سوء میگذارد.
مصرف الکل بر بینایی تآثیر میگذارد. سلولهای چشم به طور طبیعی برای حفظ بینایی نیاز به ویتامین A دارند. با نوشیدن الکل این ویتامین برای تبدیل الکل به انرژی مصرف میشود و در اثر کمبود آن، هنگام شب، دید چشم دچار اختلال شده و تار میگردد.
یکی از عوارض تجزیه الکل در بدن تخریب ویتامین B6 میباشد. در نتیجه این تخریب فرد ممکن است دچار کم خونی، خستگی، تمرکز ضعیف، سستی و بیحالی گردد.
الکل یک ماده ادرار آور است و میتواند سبب کم آبی سلولهای بدن شود. با دفع ادرار، همراه با آب، ویتامینها و مواد معدنی از جمله ویتامینهای B، C، منیزیم، کلسیم، روی و پتاسیم از بدن خارج میشوند. با مختل شدن عمل جذب اسید فولیک، به علت مداخله الکل در سوخت و ساز ویتامینها، از دریافت این ویتامین توسط بافتهای بدن جلوگیری میشود. کمبود اید فولیک میتواند موجب کم خونی، سستی و بیحالی و ضعف جسمی و روحی گردد.

منبع: پارسی طب

تغذیه افراد الکلی

الکل یکی از موادی است که بر فعالیت سیستم ایمنی بدن تاثیر منفی گذاشته و برای بدن به منزله سم عمل می‌کند. مصرف الکل به بروز آسیب‌های جسمی مانند ضایعات کبدی و بیماری‌های عصبی می‌انجامد و علاوه بر آن به دلیل کمبود مواد مغذی به سوءتغذیه منجر می‌شود. به همین دلیل حتی یک رژیم متعادل و طبیعی تکاپوی نیاز این گونه افراد را نمی‌دهد. قبل از بررسی مشکلات تغذیه‌ای در افراد الکلی بهتر است با الکل و هضم و جذب آن آشنا شوید:

 الکل و هضم و جذب آن

نوشیدنی‌های الکلی حاوی آب، اتانول (که از تخمیر الکلی محلول‌های قندی به دست می‌آید)، مقادیر متغیری از کربوهیدرات‌ها و مقادیر بسیار کمی موادمغذی است. مقدار کم الکل جنبه دارویی و مقدار زیاد جنبه سم دارد. در هر دو صورت الکل خاصیت تغذیه‌ای ندارد. میزان پروتیین و ویتامین این نوشیدنی‌ها به استثنای آب جو، بسیار کم و اندک است. ممکن است میزان آهن، به خصوص در شراب محسوس باشد، به نحوی که ممکن است میزان آهن، سرب یا کبالت به سطح مضر و خطرناک برسد. الکل نیاز به هضم ندارد و به آسانی از معده خالی جذب می‌شود. البته سرعت جذب الکل در روده بسیار بالاتر از معده است. وجود محلول‌های قندی، مواد پروتیینی و چربی سرعت جذب الکل را کاهش می‌دهد. دو ساعت بعد از نوشیدن الکل تمام آن جذب بدن شده و وارد خون می‌شود و تمام اعضای بدن مانند غدد تناسلی، کلیه، کبد، خون جنین و تمام ترشحات بدن به الکل آغشته می‌شود و پس از 24 ساعت اثری از آن در خون باقی نمی‌ماند.

بدن مکانیسمی برای ذخیره الکل ندارد، بنابراین تمام آن در کبد سوخت می‌شود و اضافی آن از طریق تنفس، ادرار، بزاق، تعریق و در زنان شیرده از طریق شیر دفع می‌شود.

 سوءتغذیه در افراد الکلی

کاهش وزن در افراد الکلی به خصوص زنان نسبت به افراد غیرالکلی به وضوح مشخص است.

علاوه بر آن، بیشتر افراد الکلی از بیماری‌های ناشی از سوءتغذیه رنج می‌برند. مصرف الکل با تغییرات در دستگاه گوارش همراه است که هضم و جذب موادمغذی را تحت تاثیر قرار می‌دهد و اسهال و کاهش وزن به طور مکرر در این افراد دیده می‌شود. دریافت پروتیین افراد الکلی کم است، در نتیجه نوشیدن مداوم الکل به کاهش وزن منجر می‌شود. یکی از تغییرات اصلی سوءجذب روده است که به مرور زمان به پیدایش کمبودهای تغذیه‌ای در این افراد می‌انجامد به طوری که کاهش قابل توجه در دریافت پروتیین، چربی، ویتامین A‌ و C، کلسیم، آهن و فیبر روی می‌دهد.

به موازات آن کاهش اشتها در افراد الکلی به تشدید سوءتغذیه در این افراد منجر می‌شود که می‌تواند کاهش جذب ویتامین C و ویتامین‌های B1 و B12 و اسیدفولیک و متعاقب آن کم‌خونی را به دنبال داشته باشد.

 آثار مخرب الکل بر دستگاه‌های بدن

1) موجب تغییر در حرکات مری و کاهش فشار اسفنگتر مری می‌شود که به طور معمول به بروز عوارض بالینی مانند بلع سخت و دردناک منجر می‌شود.

2)    به تجمع چربی در اطراف ارگان‌های بدن و کبد منجر می‌شود که سبب افزایش تولید چربی‌ها و ایجاد کبد چرب می‌شود.

3)    با کاهش دفع اسید اوریک از بدن، باعث افزایش اسید اوریک خون و احتمال ابتلا به نقرس می‌شود.

4) در اثر کمبود ویتامین B1 سبب بروز اختلالات روانی می‌شود. علاوه بر آن، الکل روی بافت مغز سریع‌تر از سایر بافت‌ها عمل می‌کند و مانند یک ترکیب خواب‌آور به اختلال در گفتار، عدم تعادل حرکتی و رفتاری و صدمه به قدرت تشخیص و قضاوت فرد منجر می‌شود.

5) مصرف طولانی مدت الکل سبب گاستریت (التهاب و زخم معده) می‌شود و مهم‌ترین عوارض ناشی از مصرف طولانی الکل سیروز و هپاتیت کبدی است. در کنار آن با نوشیدن مکرر الکل به علت انبساط عروق محیطی، افزایش کار قلب و به دنبال آن افزایش فشارخون و خطر سکته قلبی را در پی دارد و در طولانی مدت به دلیل التهاب به دلیل التهاب مزمن پانکراس، به عوارضی مانند تهوع، اسهال و دیابت منجر می‌شود. فاجعه‌انگیزترین اثر الکل بر جنین است که 70 درصد نوزادان مبتلا به نقص‌های جنینی از مادران الکلی متولد می‌شوند و عوارض این بیماری به صورت عقب ماندگی ذهنی،‌ اختلال در رشد و ناراحتی‌های قلبی و عروقی نمایان می‌شود.

 درمان تغذیه‌ای افراد الکلی

درمان تغذیه‌ای افراد الکلی شامل پیشگیری از بروز بیماری ناشی از مصرف الکل، درمان کمبودهای تغذیه‌ای و کنترل عوارض الکل است. به منظور پیشگیری از بروز کمبود مواد مغذی، باید یک رژیم غذایی کامل به افراد الکلی توصیه کرد، اگرچه در بعضی موارد باز هم نمی‌توان از بروز برخی آسیب‌های ناشی از سم مستقیم الکل (برای مثال بیماری کبد الکلی) پیشگیری کرد. تغذیه درمانی در افراد الکلی در ارتباط مستقیم با سابقه بیماری ناشی از مصرف الکل است. آسیب وارده به سیستم عصبی را می‌توان با دریافت مکمل B1 برطرف کرد. تجویز مکمل ویتامین A باید پس از بررسی دقیق بیمار و اطمینان از مصرف نکردن الکل ارایه شود. افراد مبتلا به کمبود آهن و منیزیم باید از قرص‌های مکمل منیزیم و فروس سولفات استفاده کنند. افراد مبتلا به کمبود ویتامین که یکی از مشکلات تغذیه‌ای شایع در افراد الکلیسم است، باید روزانه 50 میلی‌گرم ویتامین در طولانی مدت استفاده کنند تا کمبود آنها برطرف شود.

منبع: تغذیه وسلامت

اتانول

تاريخچه

اتانول براي انسان از دوران باستان شناخته شده بود، زيرا اين ماده ، جزء اصلي مشروبات الکلي است. جداسازي آن بصورت اتانول نسبتا خالص احتمالا اولين بار توسط "جابر بن حيان" که صنعت تقطير را گسترش داد، انجام شده است. البته بيشتر گمان مي‌رود که اتانول خالص توسط "محمد زکرياي رازي" دانشمند ايراني توليد شده باشد.

فرايند توليد

اتانول مورد استفاده در نوشابه‌هاي الکلي توسط فرايند تخمير از متابوليسم گلوکز توسط گونه مخصوصي از مخمرها در غياب اکسيژن توليد مي‌شود و در پايان فرايند تخمير غلظت اتانول را با تقطير بالا مي‌برند. براي مخلوط اتانول با آب بالاترين نقطه آزئوتروپ جوش براي 95% الکل و 5% آب است. بنابراين جزء تقطير شده مخلوط اتانول و آب نمي‌تواند خالصتر از 95 درصد باشد. براي توليد اتانول خالص‌تر ، مقدار کمي بنزن به آن اضافه مي‌شود.

بنزن ، آزئوتروپ سه‌گانه ‌اي با آب و اتانول تشکيل مي‌دهد و مخلوط دوباره تقطير مي‌شود. نتيجه اين فرايند بدست آوردن اتانول بدون آب است. با اين همه چند ppm بنزن در اتانول باقي مي‌ماند که جذب آن در بدن از مشخصه‌هاي آسيب کبدي است که در افراد الکلي ديده مي‌شود.

توليد اتانول صنعتي

اتانول سوخت نسبتا خوبي براي موتورهاست و در صنعت ، بصورتهاي مختلفي استفاده مي‌شود. اتانول مورد مصرف در صنعت را معمولا از واکنش کاتاليزوري آب با اتيلن توليد مي‌کنند. اين يک واکنش افزايشي است که در آن يک مولکول آب شکافته شده ، قطعات حاصل از آن به اتمهاي کربن در پيوند دوگانه اضافه مي‌شود. اين فرايند ، توليد اتانول اقتصادي‌تر از توليد آن با مخمر است.

امروزه براي توليد تجارتي آسان آن تخمير مواد آلي زائد مانند خرده چوب و خاک اره پيشنهاد شده است. اتانول صنعتي براي مصرف انسان ، نامناسب است، زيرا به آن ، مقادير کمي متانول و مواد سمي ديگر اضافه مي‌شود.

خواص فيزيکي

اتانول ، مايعي قابل احتراق و بي‌رنگ بوده ، يکي از انواع الکلهاي موجود در نوشابه‌هاي الکلي است. گرانروي آن ، مانند آب است و بوي نسبتا تندي دارد. در صنعت بعنوان حلال و ماده واسطه شيميايي براي توليد بيشتر ترکيبات آلي استفاده مي‌شود. بدليل تشکيل پيوند هيدروژني با هر نسبتي در آب حل مي‌شود. اتانول در مقايسه با ترکيبات آلي که وزن مولکولي يکساني با آن دارند، نقطه جوش بالاتري دارد.

به عنوان مثال نقطه جوش پروپان که تقريبا وزن مولکولي برابري با اتانول دارد، 43- درجه سانتي‌گراد است، درحالي‌که نقطه جوش اتانول 78 درجه سانتي‌گراد است. دليل اين اختلاف ، وجود پيوندهاي هيدروژني مربوط به گروه OH است که نيروي جاذبه ميان مولکولهاي مجاور را افزايش مي‌دهد. اتانول خاصيت ضعيف اسيدي و بازي از خود نشان مي‌دهد که خاصيت بازي آن بدليل جفت الکترون تنهاي اکسيژن بوده و خاصيت اسيدي آن ، بخاطر پيوند هيدروژن با عنصر الکترونگاتیو اکسیژن است. اتانول با فلزات فعال ( Na و K و Mg و … ) وارد واکنش شده ، اتوکسید ایجاد می‌کند.

کاربرد

اتانول بدلیل نقطه ذوب پائین در صنعت ضدیخ‌سازی استفاده می‌شود. حلال بسیار خوبی است و در صنعت عطرسازی ، رنگسازی و … استفاده می‌شود. محلول %85 – 70 آن بعنوان محلول ضدعفونی کننده کاربرد دارد. اتانول با تغییر دادن پروتئین و حل کردن چربی ، میکرو ارگانیسمهای آنها را از بین می‌برد. البته این عمل فقط در برابر باکتریها و ویروسها و قارچها موثر است، ولی در مقابل هاگ ، باکتریها تاثیری ندارد. اتانول همچنین در صنایع مشروبات الکلی به میزان گسترده ای مورد استفاده قرار می‌گیرد.

نکته مهم

 

مصرف بیش از حد مشروبات الکلی ، بدلیل وجود اتانول در ترکیب آنها باعث ایجاد عوارض بسیاری در سلامتی انسان می‌شود که عبارتند از :

 

عوارض حاد

 

تهوع ، استفراغ ، افسردگی ، تنگی نفس.

 

عوارض مزمن

 

اعتیاد به الکل (الکسیم) ، سایروز کبدی ، تاثیر در سلسله اعصاب مرکزی ، تاثیر در حافظه در بلند مدت.

منبع: اطلاعات شیمی