انجير

انجير

نام جنس انجیر Ficus L.  است .که  از نام لاتین قدیم گیاه گرفته شده است . این جنس از تیره توت یا Moraceae است و دارای 800گونه می باشد .

- ويژگي هاي گياهشناسي جنس  انجير : درختان ، درختچه ها و یا گیاهان اپی فیت و بالارونده خزان پذير و یا همیشه سبز با شاخه هاي كوتاه  است . اين درخت داراي پوست قهوه اي يا خاكستري و برگهاي متناوب بوده تمام قسمتهای گیاه دارای شیرابه می باشد.

گلها تک جنس و گیاه تکپایه یا دو پایه است . گل آذین به شكل كوزه در آمده و گلهای کوچک تک جنس فاقد گلبرگ به سطح داخلي آن چسبیده اند  در گونه های مختلف انجير گلهاي نر و گلهاي ماده به شكلهاي متفاوت و در مواقع مختلف سال تشكيل مي شوند مثلاً در کوزه(گل آذین) های بهاره ، گلهاي نر كه داراي گلپوش سه قطعه اي و سه پرچم هستند همراه با گلهاي سترون و نازا كه خامه اي كوتاه دارند ، ديده مي شوند . در کوزه های تابستاني فقط گلهاي ماده بارور با خامه بلند وجود دارد در کوزه های پائيزي فقط گلهاي پنبه اي ديده مي شود .

 عمل گرده افشاني و لقاح در اين گياهان بوسيله حشره کوچکی به طول 2تا3میلیمتر بنام Blastophago glossorum انجام مي گيرد و در جريان گرده افشاني ابتدا حشره ماده به داخل گل آذین کوزه مانند كه داراي  گلهاي پنبه اي است وارد مي شود و داخل آن تخمگذراي مي كند . سپس حشرات به وجود آمده از تخم در داخل نهنج جفت گيري مي كنند بعد بلافاصله نرها مي ميرند و حشرات ماده در حالي كه دانه هاي گرده به بدن آنها چسبیده  از کوزه مربوطه خارج مي شوند و وارد گل آذین دیگر برای تخمگذاری می شوند. بدين ترتيب دانه هاي گرده را به داخل کوزه پایه هاي ديگرمي برند و سبب لقاح گلهاي ماده موجود در آنها مي شوند .

میوه انجير خوراكي در واقع نوعی میوه کاذب است که از گل آذین کوزه مانند آبدار بوجود آمده است . کاسبرگهای هر گل نیز گوشتی شده است . ميوه هاي حقیقی گیاه  فندقه بوده که به تعداد بي شماري در هرکوزه (گل آذین ) قرار دارند . دانه انجير داراي جنين مستقيم يا خميده و شامل آلبومن يا فاقد آن است

منبع:http://zalitree.freewebpages.org/ficus/ficus.htm

حشرات گرده‌افشان

حشرات گرده‌افشان

مهمترين حشراتي كه در اكولوژي گرده‌افشاني نقش دارند، سخت‌بالپوشان, دوبالان, بال‌غشائيان و بالپولكداران مي‌باشند.

سخت‌بالپوشان, قديمي‌ترين گرده‌افشانهاي نهاندانگان بوده و احتمالاً با گلهاي باز و جام مانند ارتباط داشته‌اند و از ترشحات گلها, شهد و گرده تغذيه مي‌كرده‌اند. بسياري از گونه‌هاي كنوني سخت‌بالپوشان در حالت حشره‌ي كامل، رژيم گل‌خواري دارند.

دوبالان نيز گرده‌افشانهايي قديمي در نظر گرفته مي‌شوند كه با استفاده از قطعات دهاني مكنده يا ليسنده‌ي خود، از شهد و گرده تغذيه مي‌كنند. دوبالان عالي (Brachycera) عموما از گلها تغذيه مي‌نمايند. مثلاً دوبالان خانواده‌ي Bombyliidae يا مگسهاي زنبورنما (Bee flies) قطعات دهاني تخصص يافته با يك خرطوم بلند و مكنده دارند كه براي بازديد از گلهاي لوله‌اي شكل بسيار مناسب است. مگسهاي Syrphidae يا مگسهاي گل (Flower flies) مهمترين دوبالان گل‌دوست (Anthophilous) به شمار مي‌روند. حشرات كامل در بازديد از گلها براي تغذيه از شهد و گرده متخصص بوده و از قطعات دهاني مختلفي استفاده مي‌كنند. ديگر خانواده‌هاي دوبالان كه از بازديدكنندگان مهم گلها هستند عبارتند از: Conopidae, Tachinidae و Anthophoridae.

بيشتر حشرات كامل بالپولكداران از شهد گلها تغذيه مي‌كنند و ممكن است تغييرات شديدي در خرطوم آنها ديده شود. در خانواده‌ي Sphingidae, گونه‌ي Xanthopan morgani praedicta با دارا بودن خرطومي به طول 25 تا 30 سانتيمتر, تنها گرده‌افشان اركيده‌ي ماداگاسكاري Anagraecum sesquipedale است كه عمق جام گل آن 25 تا 30 سانتي‌متر مي‌باشد. شب‌پره‌ها بيشتر شب‌هنگام از گلها بازديد مي‌كنند, در صورتي كه پروانه‌ها اين كار را روزهنگام انجام مي‌دهند.

بال‌غشائيان مهمترين گرده‌افشانها بوده, اغلب وابستگيهاي تكاملي بسيار ويژه‌اي را نشان مي‌دهند. مثلاً زنبورهاي انجير sp. Blastophaga  (از خانواده‌ي Chalcididae), براي گرده‌افشاني شدن انجيرها بسيار ضروري مي‌باشند. زنبورهاي عسل (Apidae) در بين تمام حشرات گرده‌افشان, بيشترين تخصص‌گرايي را دارند به طوري كه قطعات دهاني آنها براي نوشيدن شهد و پاهاي آنها براي جمع‌آوري گرده, سازگاريهاي ويژه‌اي يافته است.

زنبورهاي عسل براي بررسي گلها داراي الگوهاي رفتاري پيچيده‌اي بوده (مخصوصا گلهاي تيره‌هاي Labiatae, Leguminaceae, Orchidaceae, Scrophulariaceae و Violaceae) و گلها اغلب تغييراتي نشان مي‌دهند تا با در اختيار گذاشتن منابع پنهان شهد و گرده, گرده‌افشاني زنبورها را تسهيل نمايند. بيش از 20000 گونه زنبور عسل در امر گرده‌افشاني نهاندانگان شركت دارند.

زنبور عسل Apis mellifera, مهمترين گرده‌افشان عمومي است. محصولات مهمي كه تقريباً به صورت گسترده توسط زنبور عسل گرده‌افشاني مي‌شوند عبارتند از: يونجه, پنبه, بادام زميني, سويا, چغندرقند, مركبات, ميوه‌هاي درختان خزان‌دار و تقريباً تمام سبزيجات. زنبور عسل پاسخ‌دهي خارق‌العاده‌اي نسبت به مواد سميوكميكال معطر گلها داشته و اكولوژي شيميايي در فرايندي كه زنبورهاي عسل را براي جستجوي شهد و گرده وادار به بررسي طيف وسيعي از گلها مي‌نمايد, نقش مهمي ايفا مي‌كند. تاژك 10 بندي شاخك زنبور عسل كارگر داراي حدود 3000 اندام حسي صفحه مانند (Sensilla placodea) (اندامهاي مسطح يا Plate organs) است كه بيشتر در هشت بند انتهايي آن متمركز شده‌اند. ركوردهاي تك‌سلولي از اين اندامها حدود 10 نوع واكنش بويايي مشخص با كمي همپوشاني را مشخص كرده است: (1) اسيدهاي آليفاتيك يك تا 14 كربنه, از جمله‌ فرمون جنسي ملكه يا 9-keto-trans-2-decenoic acid, (2) اسيد سايكلوهگزانوئيك, (3) استاتها و فرماتهاي 5 تا 7 كربنه, (4) استاتهاي ترپني, (5) ترپنهايي مانند ژرانيول, نرول, سيترونلول و اوژنول, (6) لينالوئول و ليمونن, (7) سيناميك الكل و بنزيل الكل, (8) اسيد هيدروسيناميك, كومارين, (9) اكتانول, و (10) فرومون اعلام‌خطر (Alarm pheromone) هپتانون. درك اين گروه از سينومونها در سطحي بالاتر از سيستم عصبي مركزي اتفاق مي‌افتد, اما دخالت اين سيستم در تميز دادن تركيبات انفرادي اين گروههاي واكنشي مختلف (Reaction groups) و احتمالاً در فرايند يادگيري تشخيص بو, آشكارا لازم مي‌باشد.

واكنش زنبور عسل به مواد فرار مي‌تواند ساده و مستقيم يا پيچيده باشد. مثلاً محققاني هزاران زنبور عسل را مشاهده كردند كه مستقيماً و در خلاف جهت باد, به يك منبع 20 ميلي‌گرمي فنيل استالدئيد در فاصله‌ي تقريباً 200 متري كندو جلب شدند. با وجود اين, فام- ده‌لگ و همكاران (1986) از آفتابگردان, (Compositae) Helianthus annuus يك مخلوط معطر جلب‌كننده استخراج كردند كه داراي 27 "تركيب قطبي" از جمله Verbenone, trans-carveol, Ascaridole, Bornyl acetate, Perillyl acetate, 2,5-decadienal, اوژنول, وانيلين, Methyl caproate, 4,5-dihydrotheaspirone, 2-tridecanone, δ-cadinol و Propiovanillone بود. عقيده بر اين است كه اين تركيب دربردارنده‌ي مواد سميوكميكال معطر آفتابگردان است.

منبع : فرهنگستان حشره شناسی

آشنایی با پرندگان شمال ایران: کوکو با نام علمی Cuculus Canorus

نام انگلیسی: Cuckoo

نام علمی: Cuculus Canorus

مشخصات کوکو

اندازه پرنده کوکو تقریبا 32 سانتی متر است و در ناحیه خزری این پرندگان پانزده تا شصت سانتی متر طول دارند.

کوکو، بدن ظریفی و دم دراز و بال های نسبتا نوک تیزی دارد و در پرواز گاهی با قرقی ( که بال های پهن و گرد دارد) اشتباه می شود .

سطح پشتی و گلویش خاکستری مایل به آبی ست و سطح شکمی آن راهراه عرضی خاکستری پررنگ دارد . دمش دراز ، خاکستری رنگ و در انتها گرد است . روی دم خال های سفید دارد و حاشیه انتهایی آن نیز سفید است . پاهایش زردرنگ می باشد . پرنده نابالغ دارای پر و بالی متغیر است ، سطح پشتی آن یا قهوه ای مایل به قرمز با راهراه عرضی فراوان ( تا حدی شبیه دلیجه ماده ) ، یا قهوه ای خاکستری با راهراه عرضی کمرنگ . هر دو شکل مزبور سطح شکمی سفید نخودی راهراه و در پس گردن یک لکه سفید دارند . بعضی از کوکوهای ماده گاهی خرمایی رنگ بوده ، به نابالغ های قهوه ای مایل به قرمز شباهت دارند .

رفتار کوکو:

 معمولا چند نر با یک ماده جفت گیری می کنند . در لانه پرندگان دیگر تخمگذاری می کند و غالبا هر پرنده فقط انگل یک گونه می شود و در هر لانه تنها یک تخم می گذارد. معمولا منطقه تحت تسلط یک کوکو ماده شاید نزدیک به 20 لانه وجود داشته باشد که کوکو در آن تخمگذاری می کند.

 آشیانه های سسک تالابی معمولی از آشیانه های مورد هدف کوکو می باشد. جالب اینجاست که این پرنده وقت زیادی را صرف تماشا و انتخاب آشیانه سسک تالابی مورد نظر خود صرف می کند تا از زمان روی تخم خوابیدن پرنده آن آشیانه مطمئن شود، البته پیدا کردن این زمان توسط کوکوها هنوز جزو معماهای زیست محیطی است. در زمان مناسب کوکو وارد آشیانه سسک تالابی می شود و یکی از تخم های آن را به طرز ماهرانه ای بیرون می اندازد و تخم خود را جایگزین آن می کند. نکته جالب این است این عملیات در عرض 10 ثانیه توسط کوکو اجرا می شود!
بعد از 14 روز جوجه کوکوها سر از تخم بیرون می آورند که اندازه آنها 3 برابر سسک تالابی بالغ است.

غذا دادن جوجه کوکو توسط سسک تالابی

سرو صدای زیاد و دهان باز جوجه کوکو در آشیانه سسک تالابی آن را ترقیب می کند که غذای بیشتری برایش بیاورد و سسک تالابی نیز رسم میهمان نوازی را بجا می آورد. جوجه کوکو بعد از 20-21 روز میهمانی در آشیانه سسک تالابی آماده پرواز می شود.

منبع: گیلانیکا

نقش کشت بافت در توسعه کشاورزی

نقش کشت بافت در توسعه کشاورزی

کشت بافت عبارت است از کشت یاخته، بافت، پیش‌دش (protoplast) و اندام‌های گیاهی در شرایط گندزدایی شده و در محیط غذایی مصنوعی در داخل لوله آزمایش. اکنون این فناوری به عنوان یک روش پایه‌ای و یک ابزار محوری بسیار عالی در تکثیر و اصلاح نژاد گونه‌های گیاهی مهم اقتصادی موقعیت ویژه‌ای‌را کسب کرده است. کشت بافت گیاهی در کشاورزی و باغبانی نیز کاربردهای عملی فراوانی دارد. آزمایشگاه‌های ریزازدیادی سالیانه میلیون‌ها نهال درختان و گیاهان زینتی را تولید و به بازار عرضه می‌کنند. کشت انتهای شاخه یا مریستم به منظور تولید گیاهان عاری از ویروس به طور گسترده‌ای در حال اجراست. کشت بساک، تخمک و همجوشی پیش دش‌ها در به‌نژادی با کاهش مدت زمان لازم و افزایش کارایی انتخاب، سرعت عمل را زیاد کرده است و علاوه بر این روش خوبی در درک فرایندهای زادشناختی (Genetic)، تنکارشناختی (Physiology)، زیست شیمیایی و زیست شناسی مولکولی به شمار می‌رود. از طرف دیگر گیاهان تراریخت که از انتقال DNA خارجی به یاخته‌ها و پس‌از باززایی گیاهی حاصل می‌شوند، به سرعت در حال پیشرفت است  و تأثیر این محصولات در سلامت انسان در کشورهای اروپایی و آمریکایی تردیدهایی را برانگیخته است.اگرچه دامنه‌ی چنین جنبش هایی به آسیا و آفریقا کشیده نشده است امّا به منزله‌ی هشداری برای همه‌ی ملل جهان تلقی می گردد. اهداف اصلی این تحقیق برمبنای تکوین گیاهان تراژنی مقاوم به حشرات، بیماری‌ها، خطر سرما و علف‌کش‌ها استواراست. همجوشی پیش‌دش‌ها (یاخته‌های فاقد دیواره) امکان تلاقی بین گونه‌ای را مقدور می‌سازد. این روش برای تلاقی‌های بین گونه‌ای اهلی و وحشی اهمیت زیادی دارد، زیرا اولاً نسل اول آن‌ها فاقد رویان تکامل یافته و غیر قابل رویشند و دوماً گونه‌های وحشی معمولاً دارای ژن‌های کنترل کننده مقاومت به آفات و بیماری‌ها و شرایط محیطی می‌باشند. علاوه بر این در بعضی از روش‌های انتقال ژن‌ و تهیه پیش‌دش‌ها یک مرحله‌ی ضروری بوده و دریچه‌ی تازه‌ای در اصلاح نژادی گیاهان زراعی گشوده است. جدول 1 روش‌های مختلف کشت بافت و کاربرد آن را نشان می دهد

ادامه نوشته

گياه دوکاره گوجه و سيب زميني

در
حال حاضر تنوع گونه هاي گوجه فرنگي و سيب زميني بسيار زياد مي باشد با
توجه به اينکه هر دو از اعضاي خانواده گياهان بوته اي به شمار مي آيند و
مي توانند در شرايط تقريباً يکساني رشد نمايند فلذا با توجه به همين اصل
در اين گياه جديد هر کدام از قسمتهاي گياه جداگانه و مجزا به رشد خود
ادامه مي دهند و به توليد محصول مي پردازند.از اين گياه جديد بيش از يک
دهه است که درمزارع امريکا مورد استقبال کشاورزان قرار گرفته و بهره
برداري مي گردد



منبع: http://agriculture.parsiblog.com/1255549.htm

انواع کشت بافت

دید کلی

وقتی درباره کشت گیاه صحبت می‌شود، معمولا منظور کشت گیاهان در گلدان ، زیر پلاستیک (Frames) ، در گلخانه و یا مزرعه است. در تقسیم بندیهای رایج در کشاورزی ، کشت گیاهان به بخشهای مختلف شامل زراعت ، باغبانی ، زراعت مناطق گرمسیری ، جنگل‌داری و اصلاح نباتات تقسیم می‌گردد. در سال 1904 هانیگ ، روش جدیدی از کشت گیاهان به نام کشت جنین را ارائه نمود.

او جنین نابالغ تعداد زیادی از گیاهان تیره شب‌بو (cruci Ferae) را در شرایط کشت آزمایشگاهی (in Vitro) ایزوله کرد و از آنها ، گیاهچه‌های زنده بدست آورد. از سال 1920 انواع روشهای کشت بافت ، نظیر کشت آزمایشگاهی بذرهای ارکیده ، کشت کالوس ، کشت اندام مرسوم شد. بعد از سال 1945 ، به تمام روشهای مختلف کشت در آزمایشگاه ، کشت بافت گیاهی اطلاق گردید.

 

انواع کشت بافت

·         کشت گیاه کامل: یک بذر ممکن است در شرایط آزمایشگاهی کشت شود و یک گیاهچه و در نهایت یک گیاه کامل تولید کند.

·         کشت جنین: در این نوع کشت ، جنین جدا شده و پس از حذف پوسته بذر ، کشت می‌شود.

·         کشت اندام گیاهی: در این کشت ، انواع مختلفی مثل کشت مریستم ، کشت ریشه ، کشت نوک ساقه قابل تشخیص هستند.

·         کشت کالوس: اگر یک بافت تمایز یافته جدا شود و در شرایط آزمایشگاهی تولید یک توده سلولی تمایز نیافته به نام کالوس نماید، این پدیده را کشت کالوس می‌نامند.

·         کشت سلول: کشت سلولهای منفرد که به کمک آنزیمها یا به روشهای مکانیکی از یک بافت گیاهی یا سوسپانسیون سلولی بدست می‌آیند.

·         کشت پروتوپلاست: کشت پروتوپلاستهایی که در اثر هضم آنزیمی دیواره سلولی بوجود آمده‌اند، کشت پروتوپلاست نام دارد.

 

موارد کاربرد کشت جنین

·         رفع موانع جوانه‌زنی بذر: در تعدادی از گونه‌های گیاهی ، جوانه زنی در شرایط خارج آزمایشگاه ، مطلقا امکان‌پذیر نیست. در این مورد استفاده از کشت جنین ، ضروری است.

·         کوتاه کردن دوره اصلاح نبات: در تعدادی از گونه‌های گیاهی، خواب بذر وجود دارد که اغلب به علت پوسته بذر و یا آندوسپرم است. با حذف پوسته بذر ، جوانه‌زنی بلافاصله صورت می‌گیرد.

·         جلوگیری از سقط جنین در درختان هسته‌دار زود رس.

·         جلوگیری از سقط جنین در اثر ناسازگاری.

·         تکثیر رویشی: مثلا در تیره گندم و راسته کاج ، از جنین به عنوان یک ماده اولیه برای تکثیر رویشی ، استفاده می‌شود.

تولید گیاهان عاری از ویروس

مبارزه با آلودگیهای داخلی که بوسیله ویروسها ، مایکوپلاسماها و قارچهای میکروسکوپی ایجاد می‌شود، بسیار مشکل می‌باشد. برخلاف آنچه که قبلا تصور می‌شد، ویروسها می‌توانند طی تکثیر جنسی نیز منتقل شوند. حداقل 80 نوع از ویروسهای گیاهی می‌توانند از طریق بذر منتقل شوند. ویروسها باعث کاهش عملکرد و همچنین کاهش کیفیت تولیدات گیاهی می‌شوند.

بنابراین بسیار مهم است که مواد اولیه‌ای که برای تکثیر رویشی استفاده می‌شوند، عاری از ویروس باشند. پنج روش برای تولید گیاهان عاری از ویروس وجود دارد. استفاده از گرما ، کشت مریستم ، استفاده از گرما و سپس کشت مریستم ، تشکیل اندام هوایی نابجا و سپس کشت مریستم و پیوند مریستم روی پایه‌های عاری از ویروس که به آن ریز پیوندی نیز گفته می‌شود.

ولید گیاهان عاری از باکتری و قارچ بوسیله کشت مریستم

به نظر می‌رسد که تولید گیاهان عاری از باکتری و قارچ نیز بوسیله کشت مریستم امکان‌پذیر است. مهمترین جنسهای باکتری که بایستی حذف شوند، عبارتند از: Erwinia ، Pseudomonas و Bacillus و مهمترین جنس قارچها عبارتند از: Fusarium ، verticillium و Rhizoctonia. گاهی اوقات برای تعیین این که آیا گیاه عاری از باکتری یا قارچ است، یک محیط کشت غنی ، بکار می‌رود. اولین تحقیق از کشت مریستم میخک برای تولید گیاهان عاری از قارچ انجام گرفت. کشت مریستم بطور موفقیت آمیزی برای حذف باکتری Xanthomonas در گیاه بگونیا ، صورت گرفته است.

دست ورزی ژنتیکی

تا سال 1970 انتقال مواد ژنتیکی از یک موجود به موجود دیگر در گیاهان عالی فقط از طریق جنسی بوسیله استخراج سلول تخمزا با هسته زایشی دانه گرده امکان داشت که حاصل آن تخم بارور بود که می‌توانست از آن موجودی با خصوصیات پدری و مادری بوجود آید. انتقال مواد ژنتیکی به صورت غیر جنسی ، فقط از طریق استفاده از پروتوپلاست ، امکان‌پذیر است. دست ورزی ژنتیکی یک روش ژنتیک مولکولی انتقال مواد ژنتیکی از سلول (پروتوپلاست) دیگر در شرایط آزمایشگاهی بدون توجه به مرحله زایشی می‌باشد. انواع روشهای دست ورزی ژنتیکی شامل دو رگه‌گیری سوماتیکی ، دو رگه سیتوپلاسمی ، جذب و جابجایی هسته‌های ایزوله شده و کروموزومها و انتقال ژنتیکی.

 

بیوسنتز مواد در آزمایشگاه

مدت زمان طولانی است که در صنعت از کشت میکروارگانیسمها مثل پنی‌سیلیوم و استرپتوماسیس برای بدست آوردن موادی مانند پنی‌سیلین و استرپتومایسین که از نظر داروسازی مهم هستند، استفاده می‌شود. آنچه که متداول است، کاشت گیاهان دارویی و سپس استخراج ترکیبات فعال از آنهاست. این روش تولید با مشکلاتی روبه رو است که لازم است راههای دیگری بوجود آید. بدون شک بیوسنتز ترکیبات در روش آزمایشگاه (invitro) دارای مزایای زیادی است با این وجود هنوز مشکلات زیادی در این ارتباط وجود دارد.

چشم انداز

کاشت بافتهای گیاهی در آزمایشگاه ، ابزار مناسبی برای رسیدن به هدفهای ناممکن است که در شرایط خارج آزمایشگاه وجود دارد. نتایج کشت در آزمایشگاه دارای اهمیت زیادی در کشاورزی ، باغبانی و جنگلداری است. علاوه بر کاربرد عملی این تکنیک ، کشت سلول گیاهی ، بافت و اندام ، نقش زیادی را در بهبود آگاهی ما در رابطه با علم سلولی _ تکوینی گیاهی داشته است. در حال حاضر کشت سلول ، دارای اهمیتی خاص در بیوتکنولوژی است و متخصصین در حال تلاش جهت رشد سلول گیاهی به منظور بدست آوردن فرآورده‌های صنعتی از متابولیتهای ثانویه هستند.

منبع : http://ir-agri.com/

چرا چشمان گربه می درخشد ؟

درخشش چشمان گربه به علت وجود بافت tapetum lucidum  در پشت شبکیه است . خود این بافت شامل 15 لایه سلولی درخشنده است . این درخشندگی مربوط به ترکیبات گوانین موجود در این سلول هاست .

نور بسیار ضعیفی کافی است که گربه بتواند بر روی دیوار راه برود ویا حتی بدود .برای درک بهتر این قضیه فرض کنید فوتون های نوری که از لابه لای سلول های شبکیه رد می شوند و جذب سلول های گیرنده نوری نمی شوند ، به این لایه برخورد کنند . این لایه مثل یک آینه عمل می کند و فوتون های نوری را منعکس می کند . فوتون های منعکس شده جذب سلول های گیرنده می شوند .

پس تا اینجا نتیجه گرفتیم که سلول ها ی گیرنده شبکیه گربه نه تنها فوتون هایی را که مستقیماً برخورد می کنند جذب میکند بلکه فوتون های منعکس شده را نیز جذب می کند . پس کارآیی این چشم در نورهای بسیار ضعیف خیلی بالاست . 

از طرفی چشمان گربه کارآیی دیگری هم دارد .اینکه در نور ضعیف مردمک آنقدر باز می شود که قطر مردمک با قطر عنبیه برابر می شود . در این موقع است که ما می توانیم درخشندگی شبکیه گربه را ببینیم.

منبع: http://zistedu5.blogfa.com/

هورمون های گیاهی(اسيد آبسيزيك )

تاريخچه و نحوه كشف اسيد آبسيزيك :
در سال 1963 به روش آرام و چنان منطقي براي نخستين بار توسط فردريك اديكوت و دستيارانش شناسايي شد . در طي دهه 50 و 60 ريزش ميوه ها و برگها آبسزيشن ناميده مي شد و كمون غنچه ها  شديداً مورد مطالعه قرار گرفت . اين امر منجر به كشف هورموني بنام اسيد آبسيزيك شد . اين امر نشان داد كه اين ماده نيز در قلمرو گياهان گسترش مي يابد . ميوه هاي گياه كتان منبع مناسبي براي جداسازي مقدار زياد و كافي مواد شيميايي و روشن ساختن ساختار شيميايي شد .
اين ماده در ابتدا بدليل اينكه شبيه به ماده اي بود كه باعث كمون غنچه در گياهان چوبي دوساله مي شد Dormin ناميده شد كه نوعي هورمون است . در غنچه هاي درخت افرا و غان باعث تغيير شرايط روز بلندي به روز كوتاهي ، افزايش نمايان فعاليت dormin (ABA) و نتيجتاً توقف رشد غنچه ها مي شود .
ABA حاوي عصاره هاي برگ درخت افرا و غان كه تحت شرايط روز كوتاه روئيده اند مانع رشد برگ مي شود و حتي در جوانه هاي سريع الرشد موجب خواب و ركود     غنچه ها مي شود . وقتي كه فرمول ABA شناخته شد توليد تعدادي از گونه هاي فرعي و در واقع مشتق شده آغاز شد كه هيچ كدام از آنها به تاثير ABA دست نيافتند .

ادامه نوشته

کاشت و تکثير گياهان زينتي

4

کاشت و تکثير گياهان زينتي

 

کاربرد هورمون‌هاي گياهي

 

 

مقدمه

در اين جلسه پيرامون هورمون‌هاي نباتي بحث مي‌کنيم. نقش هورمون‌ها و قابليت‌هايي كه در گياهان بوجود مي‌آورند.

 

 

هورمون

هورمون به موادي اطلاق مي‌شود که به مقدار بسيار ناچيز در يک اندام معين از گياه بوجود مي‌آيد و در اندام‌هاي ديگر استفاده مي‌شود. با اين تعريف شايد تصور شود که هورمون‌ها صرفاً جزء مواد کاملاً درون ساز گياه هستند، اما همواره اينطور نيست زيرا هورمون‌ها هم در داخل اندام‌هاي گياهي و هم به شکل سينتتيک و شيميايي در خارج ساخته مي‌شوند و روي گياه القا مي‌شوند. بنابراين علي رغم اينکه يک تفاوت ناچيز بين اين دو نحوه ساخت هورمون موجود است بيشترين تفاوت مربوط به اصطلاح انگليسي است.

 

در فارسي هم موادي که بصورت طبيعي در گياه ساخته مي‌شوند و هم موادي که به صورت مصنوعي از خارج به گياه القا مي‌شوند را تحت عنوان هورمون مي‌شناسند، اما در اصطلاح انگليسي موادي را که بصورت طبيعي (در داخل گياه) ساخته مي‌شوندPlant Hormone   و موادي که بطور مصنوعي (در خارج از گياه)‌ساخته مي‌شوند را تحت عنوانPlant Growth Regulators  يعني تنظيم کننده‌هاي رشد گياهي مي‌شناسند.

در تقسيم بندي‌هاي خيلي قديمي‌تر هورمون‌ها بر حسب نوع قابليت يا کاري كه به عهده دارند، به پنج دسته تقسيم مي‌شوند.

 

 

هورمون‌ها

1- اكسين‌ها Auxines

2- ژيبرلين‌ها Giberellines

3- سيتوكينين‌ها Cytokinines

4- بازدارنده‌هاي رشد Inhibitors

5- اتيلن Ethylene

 

 

اکسين‌ها Auxines

عوامل موثر بر عملكرد هورمون‌ها در روي گياهان زينتي

غلظت Dosageهورمون مصرفي؛

سن فيزيولوژيكي گياه

اکسين‌ها جزء اولين گروه هورمون‌هاي كشف شده هستند كه وظايفي همچون تسريع در ريشه‌زايي گياهان و ريزش گل‌هاي اضافي درختان ميوه را بر عهده دارند. مهم‌ترين عاملي که روي عملکرد اکسين‌ها تأثير گذار بوده مقدار مصرف اکسين و يا غلظت هورمون مصرفي است. گاهي اوقات يک اکسين معين عامل رشد و تقسيم سلولي است. اما اگر همين ماده را در غلظت Dosage خيلي زياد بکار بريم، باعث مرگ و از بين رفتن گياه مي‌شود. بنابراين در مصرف هورمون‌ها مخصوصاً اکسين‌ها غلظت مصرف اهميت زيادي دارد. عامل ديگري که در روي عملکرد و يا وظيفه خاص اکسين اثر گذار است سن فيزيولوژيکي گياه مورد استفاده است. بسته به اينکه گياهان در چه مقطع سني قرار گرفته‌اند غلظت مصرفي اکسين و زمان القا آن به سن متغير است و نتايج متفاوتي دارد. اما بطور کلي مهم‌ترين وظايفي را که براي اکسين‌ها مي‌شناسيم عبارتند از :

 

تسريع در ريشه زايي گياهان سخت ريشه‌زا 3000 ppm - 8000 ppm- مخصوصاً در سطوح بزرگ و واحدهاي توليدي بزرگ که سرعت ريشه‌دار شدن گياه و زمان آن اهميت دارد، مصرف و کاربرد اکسين‌ها داراي جايگاه ويژه‌اي است؛

 

عامل تُنُك کننده در محصولات سال‌آور- به اين طريق باعث ريزش گل‌هاي اضافي درختان مي‌شود. مثلاً در درخت سيب حالت سال‌آوري وجود دارد. بدين صورت که در بعضي از سال‌ها ميوه زياد توليد مي‌كند و در سال ديگر محصول بسيار ناچيزي دارد. کاربرد اکسين‌ها باعث مي‌شود که در سال‌هاي پر محصول تعداد گل‌هاي قابل تبديل به ميوه کم شود و در نتيجه عملکرد گياه در سال‌هاي مختلف به شکل متعادلي نگه داشته شود.

 

 

ژيبرلين‌ها Giberellines

مهم‌ترين كاربرد ژيبرلين‌ها GA

جايگزيني سرما در غده‌ها؛

جايگزيني سرما در بذر

دسته نسبتاً بزرگ از هورمون‌هاي گياهي ژيبرلين‌ها هستند که در سال‌هاي حدود 1940 شناخته شدند. کاربرد ژيبرلين‌ها در باغباني به درشت کردن حبه‌هاي انگور، وادار كردن غده يا پياز براي گل‌دهي و جايگزيني سرما در بعضي از بذرهاي گياهان است. بهترين و پرمصرف‌ترين جاي مصرف GA در ژيبرلين‌ها در Flowery culture است که غده‌ها و پياز‌ها را به کمک سرما وادار به گل‌دهي مي‌کنيم، بنابراين ژيبرلين‌ها جايگزين سرما مي‌شوند. با تيمار ژيبرلين دوره 3 تا 5 ماهه را که پيازها لازم دارند تا وارد مرحله گل‌دهي شوند را بسيار کوتاه‌تر مي‌كنند.

 

وظيفه ديگر ژيبرلين‌ها جايگزيني سرما در بعضي از بذرها مي‌باشد. بعضي از بذرهاي گياهان زينتي نظيرانواع نسترن‌ها نيازمند طي يک دوره سرما قبل از جوانه‌زني هستند، لذا وقتي اين بذرها را با GA که مخفف ژيبرلين اسيد است تيمار کنيم آن را جايگزين يک دوره سرما کرده‌ايم. لازم به ذكر است که تعداد ايزومرهاي ژيبرلين خيلي زياد است از GA1- GA47 شناخته شده‌اند، و در کارخانجات مواد شيميايي توليد مي شوند اما GA3 کاربرد بيشتري دارد. مشخص كردن نوع هورمون و مقدار آن كار بسيار دقيق و ظريفي است كه در آزمايشگاه‌هاي تخصصي با استفاده از دستگاه  HPLC صورت مي‌گيرد.

 

 

سيتوكينين‌ها Cytokinines

سيتوکنين‌ها دسته‌اي از هورمون‌ها هستند که وظايف خاص و بسيار تخصصي بر عهده دارند. سيتوکنين‌ها وظايفي همچون کمک به تقسيم سلولي و جلوگيري از پير شدن گل‌هاي شاخه بريده را بر عهده دارند كه كمياب و گران قيمت بوده و دز مصرفي آن‌ها كم است.  نقش ديگر سيتوکنين‌ها جلوگيري از پير شدن گل‌هاي شاخه بريده Cut flowers است. سيتوکنين‌ها در محلول پاشي‌هاي آبي و شيميايي روي شاخه‌هاي بريده شده كه براي مدت طولاني نگهداري مي‌شوند، کاربرد بسيار خوبي دارند.

انواع سيتوکنين‌ها عبارتست از بنزيل آمينوپورين، زآتين و کينيتين.

 

 

بازدارنده‌هاي رشد Inhibitors

دسته چهارم از هورمون‌هاي گياهي بازدارندگان رشد هستند که نقش متضاد بقيه هورمون‌ها را دارند.نقش سه دسته اول اكسين‌ها، ژيبرلين‌ها و سيتوكينين‌ها در تشويق گياه به رشد و نمو است ولي ايندسته نقش جلوگيري كننده در رشد را دارند. در گياه بنت قنسول Euphorbia Pulcherrimaصورت مي‌توان از بازدارنده‌اي مثل B9 استفاده كرد. گياهان زينتي کاربرد خوب و بسيار اقتصادي دارند واستفاده از اين بازدارنده‌ها باعث مي‌شود گياهان کوتاه اما کامل از نظر ساختمان رشدي داشته باشيم. يك پا كوتاهي

دسته‌اي ديگر از مواد بازدارنده که در گياهان زينتي استفاده مي‌شوند آلار SADH است، گر چه در بعضي از مجامع جهاني منع شده است اما چون مورد استفاده آن براي گياهان زينتي است و مصرف خوراكي ندارد  همچنان قابل استفاده است. بهترين مورد استفاده از آلار يا SADH در طولاني كردن خوشه‌هاي گل گياه کاغذي است.

 

 

اتيلن Ethylene

بر خلاف چهار دسته ديگر (كه ابتدا خاصيت هورموني آن‌ها شناخته شده)، اتيلن ابتدا به عنوان گازي فرار شناخته شد بعد بعنوان هورمون شناسايي شد. اتيلن را در گياهان زينتي عمدتاً بعنوان هورمون پيري مي‌شناسيم، هر وقت که بخواهيم گياهان را به سمت بلوغ و پيري ببريم کاربرد اتيلن توصيه مي‌شود. اتيلن گازي فرار است كه در گياهان زينتي به هورمون پيري شهرت داشته و باعث رسيده شدن ميوه‌هايي هم‌چون موز و گوجه‌فرنگي مي‌شود.

 

مصرف اتيلن بر روي سبز زدايي يا رسيدن ميوه‌جات مفيد است. اما در گياهان زينتي بدليل تشويق به طرف پيري و بلوغ خيلي مفيد نيست.

 

اتيلن بر روي گياهان خانواده Coleus blumei خصوصاً گياه آيکما Aechema خيلي مؤثر بوده و باعث رشد و انگيزه گل دهي در گياه مي‌شود. براي جلوگيري از فعاليت اتيلن و جوان ماندن گياه از مواد شيميايي و تركيبات نقره مثل نيترات نقره و تيو سولفات نقره 8-Hydroxy puinoline استفاده مي‌كنند. هم‌چنين ماده‌ي شيميايي ديگر به نام متيل سيكلو پروپان Methyle Cyclo Propane (1-MCP) را بصورت قر‌ص‌هايي در ظرف‌هاي بسته‌بندي گياه قرار مي‌دهند تا گل مدتي شاداب باقي بماند.

 منبع:    کاشت و تکثير گياهان زينتي

هورمون هاي گياهي و کاربرد آن در گياه و باغباني

واژه هورمون به موادمعيني اطلاق مي شود که در بخشي از موجود زنده ساخته شده و پس از انتقال اثرات فيزيولوژيکي محسوسي در ديگر قسمتهاي آن به جا مي گذارد و در تراکم هاي بسيار کم فعالند.اين تصور کلي در اصل در قلمرو فيزيولوژيکي حيواني بوجود آمده و اين واژه هورمون از ريشه يوناني به معني تهيج کردن گرفته شده است. در گياهان ترکيبات مترادف ولي از نظر شيميايي کاملاً متفاوت يافت مي شود و واژه هورمون بطور صحيح آنها را در بر مي گيرد هورمون هاي گياهي که اغلب فيتو هورمون خوانده مي شود در بافتهاي مريستمي و يا لااقل جوان از هر نوع ساخته مي شوندو غالبا اثرخود را پس از انتقال مي گذارندکه تا حدودي دورتر از بافتي که ساخته شده اند. هورمون ها با آنزيم ها و تيامين ها و DNA در اين خاصيت مشترکند که به غلظت بسيار کم يا ناچيزباعث ايجاد اثرات فيزيولوژيکي عميق مي شوند. اصولاً واژه هورمون بايد به ترکيباتي محدود شود که به طور طبيعي در درون موجود زنده ساخته مي شود لذا در تعريف هورمون گياهي مي توان گفت مواد آلي مي باشد که مواد غذايي نبوده و توسط گياهان توليد مي شود و در غلظت هاي کم فرآيند فيزيولوژيکي را تنظيم مي کند .آنها در درون گياه، از محل توليد به محل اثر، انتقال مي يابد اما گاهاً موادي که معلوم نيست در گياه وجود داشته باشد اثرات مشابه و بعضي اوقات عيناً نظيير يکي از هورمون هاي طبيعي گياهي را دارندکه از نام نهادن هورمون گياهي مي بايست خود داري نمود بلکه واژه برتر براي اين چنين ترکيباتي که اثر هورمون مانندروي گياه دارند تنظيم کننده رشد مي باشد و در تعريف آن مي توان گفت ترکيبات سنتزشده يا هورمون هاي گياهي هستند که فرآيند هاي فيزيولوژيکي را تغيير مي دهد اين مواد تقليد کردن از هورمون ها ، تاثير روي (سنتزشدن) هورمون ها و از بين بردن و يا انتقال و يا (به احتمال) تغيير دادن محل تاثير هورموني رشد را تنظيم مي کند . با اين وصف براي متمايز کردن آنها مي توان گفت تمام هورمون ها ، تنظيم کننده رشد هستند اما تمام تنظيم کننده هاي رشد هورمون نيستند.

در حال حاضر در دنيا پنج گروه مختلف هورمون هاي گياهي شناخته شده که بسياري از آنها داراي کاربرد هاي عملي متعددو مهمي در کشاورزي بويژه باغباني هستند اين گروه ها عبارتند از: آکسين ها ، جيبرلين ها ، سايتو کنين ها ، اتيلن . لگاماها( مواد بازدارنده).

ادامه نوشته