زیست شناسی

از شايع‌ترين علل قابل توجه تيرگي زير چشم‌ها مي‌توان به انواع آلرژي‌ها اشاره كرد.
 
 
‌ دكتر مهرداد اخوان بهبهاني
 
آقاي دكتر، زير چشمانم هميشه تيره است. شما نمي‌دانيد علت اين تيرگي چيست؟ آقاي دكتر، ممكن است گودي زير چشمانم ارثي باشد؟ دكتر، زير چشمانم هميشه گود رفته است اما مدتي است اين گودي تيره شده و روي چهره‌ام تاثير خيلي بدي گذاشته است. آيا مي‌شود كاري كرد؟
 
 اينها پرسش‌هايي است كه شما كمابيش با آنها آشنا هستيد. سوالاتي كه بيشتر از روي نااميدي مطرح مي‌شود و پاسخ چندان اميدواركننده‌اي ندارد.

 
 آيا واقعا براي چنين افرادي هيچ كاري نمي‌توان كرد؟
 
براي پاسخ به اين سوال بد نيست كمي راجع به اين بيماري بيشتر بدانيم. بيماري تيرگي زير چشم يك بيماري ايديوپاتيك است. به اين معنا كه علت بيشتر آنها ناشناخته است البته بسياري از مبتلايان سابقه خانوادگي مثبتي دارند اما از شايع‌ترين علل قابل توجه تيرگي زير چشم‌ها مي‌توان به انواع آلرژي‌ها اشاره كرد. آلرژي انواع گوناگوني دارد و از يك حساسيت ساده به بوي گل، گوجه‌فرنگي و يا گردن‌آويز شروع مي‌شود و به آلرژي به پني‌سيلين، دود سيگار و هواي آلوده و يا حتي به چهره رئيس اداره ختم مي‌شود. بديهي است درمان آن، استفاده از يك آنتي‌هيستامين نيست و تنها بايد از ماده حساسيت‌زا دوري جست.
 
دومين علت شايع كبودي زير چشم اختلالات خواب است. خيلي‌‌ها عقيده دارند كه يك خواب 3 تا 4 ساعته طي شبانه‌روز جوابگوي نياز آنها به خواب است اما در واقع اين‌طور نيست و اين افراد به‌خاطر داشتن نيروي جواني، از ذخيره انرژي خود براي سر حال بودن استفاده مي‌كنند، غافل از اينكه اين ذخيره انرژي تمام‌شدني نيست. كبودي زير چشم‌ها مي‌تواند اولين علامت تمام شدن اين ذخيره محدود باشد. پس اگر رختخواب گرم و نرمي داريد حتما 7 تا 9 ساعت در شبانه‌روز را به خوابيدن روي آن اختصاص دهيد.

 
 خواب داريم تا خواب
 
عده ديگري كه اتفاقا همين مقدار در شبانه‌روز مي‌خوابند نيز از چشمان كبود خود ناراحت هستند. درست است كه آنها 7 تا 9 ساعت مي‌خوابند اما چه خوابي؟ كيفيت خواب مهم‌ترين عامل در سرحال بودن و بيمه‌ شدن در برابر بيماري‌هاست. خيلي‌ها عادت دارند نقشه‌هاي روزمره خود را در خواب حلاجي كنند. متن سخنراني‌ها، متن قراردادها، نوع برخوردها، لوازم مورد نياز منزل و حساب و كتاب‌هاي بانكي و دفتري همه و همه مواردي نيستند كه بشود آنها را در خواب حل و فصل كرد.
 
علاوه بر اين، كساني هستندكه مشكلات چنداني براي حل كردن در زمان خواب ندارند (هرچند تعداد اين افراد از انگشتان دست نيز كمتر است) اما اين <مرفهين بي‌درد> به گونه‌اي ديگر خواب خود را آشفته مي‌كنند و آن مصرف انواع داروهاي خواب‌آور يا محرك است.

اشتباه نكنيد، منظورم از اين داروها فقط الكل يا قرص اكس نيست. قهوه هم مي‌تواند خواب ناز شما را برهم زند.
 
بيماري‌هاي هورموني، عاطفي، روحي رواني و تغذيه‌اي نيز نقش مؤثري در بروز تيرگي زير چشم دارند اما شايد بتوان كاهش وزن‌هاي ناگهاني به علت رژيم‌هاي نامتعارف را نيز ازجمله علل مهم افتادگي چين و چروك صورت و تيرگي زير چشم دانست.
 
 و اما راه حل
 
اولين و بهترين راه، حل مشكلات ياد شده است. هرچند در موارد مادرزادي حل مشكل چندان آسان به‌نظر نمي‌رسد. استفاده از ماسك‌هاي شبانه علاوه بر فراهم‌آوردن محيطي مغذي و مرطوب براي پوست صورت، باعث ايجاد آرامش مضاعف براي شما مي‌شود. اين امكان را براي پوست شما مهيا مي‌كند كه پس از يك روز خسته‌كننده كاري پوست خود را در بهشت ميوه‌ها با گل و بلبل تنها بگذاريد. زماني اين تاثيرات دوچندان مي‌شود كه در ماسك‌ خود از مواد آنتي‌اكسيدان يا ضد پيري نيز كمك گرفته شود.
 
پوست خيار يكي از اين مواد معجزه‌آساست، بنابراين لازم نيست تا شب صبر كنيد.

همين حالا دست به كار شويد و اگر مشغول پوست‌كندن خيار هستيد دست نگه داريد. به جاي اينكه اين پوست باارزش را از روي خيارتان برداريد آن را به صورت نوارهاي پهني برش دهيد و زير چشمانتان بگذاريد. البته بهتر است به آنها نمك نزنيد!
 
از ظهر گذشته و تنها پس از يك چرت كوتاه براي كار آماده مي شويد. آيا تا به حال نوشيدن يك فنجان چاي داغ را فراموش كرده‌ايد؟ از اين به بعد گذاشتن چاي كيسه‌اي نيمه‌گرم در زير چشمانتان را هم فراموش نكنيد، چرا كه چاي با داشتن مقادير زيادي تانن تاثير خوبي بر كاهش ورم و بازشدن  رنگ صورت شما دارد.
 
صبح كه از خواب بيدار مي‌شويد صورتتان را با آب خنك بشوييد.

اين باعث مي‌شود رگ‌هاي خوني زير چشمان شما به يك باره بر اثر سردي آب منقبض و پس از چند دقيقه به صورت واكنشي متورم شود. افزايش خون‌رساني درمان اصلي كبودي زير چشم است.
 
امروزه روش جديدي به نام مزوتراپي با بهره‌گيري از جديد‌ترين و مؤثرترين داروهاي موجود توانسته است در درمان  كبودي و پف زير چشم گام موثر بردارد. از بين اين داروها مي‌توان به ويتامين k، رتينول، ويتامين C، داروهاي بازكننده عروق خوني مثل آرتي شوك، انواع اسيدهاي ميوه‌اي مثل گليكوليك اسيد و مواد مغذي براي سلول‌هاي پوستي شامل اسيدهاي چرب و اسيدهاي آمينه ضروري براي فعاليت سلول‌هاي پوستي اشاره كرد.
 
البته اين مواد پيش از اين در انواع كرم‌ها و لوسيون‌هاي دور چشم به‌كار رفته و امتحان خود را پس داده‌اند اما از آنجايي كه جذب اين مواد از روي پوست با محدوديت‌هايي رو به رو است، تزريق زير پوستي آنها به روش مزوتراپي درمان را بسيار مطمئن‌تر كرده است.
 
يكي ديگر از داروهاي پرمصرف در تيرگي زير چشم، مواد پركننده و آب‌رسان است كه قادر است خشكي و گودافتادگي پوست زير چشم‌ها را به شكل قابل قبولي ترميم كند.
 
علاوه بر مزوتراپي، قطع يا حداقل كاهش مصرف سيگار، كاهش مصرف نمك و مصرف سبزي‌ها و ميوه‌هاي حاوي مواد آنتي‌اكسيدان مثل اسفناج نيز توصيه مي‌شود.
 
استفاده از پدهاي گرم و سرد به‌صورت متوالي براي تحريك عروق خوني زير چشم نيز روش مناسبي است، به شرط اينكه پدها خيلي داغ يا سرد نباشند.‌